Standardy

Standardy publikacyjne czasopisma Inżynieria Biomedyczna – Acta Bio-Optica et Informatica Medica to zestaw twardych reguł, które decydują o tym, czy manuskrypt w ogóle trafi do recenzji. Każda praca przechodzi niezależną recenzję. Każde autorstwo musi być prawdziwe. Poniżej znajdziesz komplet obowiązków redaktora, recenzenta i autora — bez ogólników.

Czym są standardy publikacyjne czasopisma naukowego?

To spisany kontrakt między redakcją, recenzentem i autorem. Określa, kto ponosi odpowiedzialność za rzetelność tekstu na każdym etapie — od zgłoszenia po ewentualną korektę po publikacji. Bez tego kontraktu recenzja staje się formalnością, a czasopismo traci wiarygodność w bazach indeksacyjnych.

W praktyce standard sprowadza się do czterech filarów, których pilnują różne osoby.

Dlaczego dobra praca bywa odrzucana jeszcze przed recenzją?

Bo blokuje ją formalność, nie nauka. Redakcja odsyła manuskrypt bez oceny merytorycznej, gdy narusza on podstawy etyki wydawniczej. Najczęstsze powody są powtarzalne i — co ważne — możliwe do usunięcia w kilkanaście minut.

• Równoległe zgłoszenie tej samej pracy do innego czasopisma.
• Brak akceptacji ostatecznej wersji przez któregoś ze współautorów.
• Nieujawnione finansowanie projektu lub konflikt interesów.
• Dane niemożliwe do odtworzenia — brak opisu metody, aparatury, warunków pomiaru.
• Cytowanie bez odniesień do literatury źródłowej.

Czym grozi ghostwriting i guest authorship?

Obie praktyki to fałszowanie autorstwa. Ghostwriting ukrywa osobę, która realnie napisała fragment pracy. Guest authorship dopisuje nazwisko osoby, która nie wniosła wkładu. Jedno i drugie redakcja traktuje jako naruszenie rzetelności naukowej — z konsekwencjami sięgającymi poza samo czasopismo.

Kto wykrywa nieprawidłowe autorstwo?

Najczęściej recenzent. Ma obowiązek zgłosić redaktorowi każde istotne podobieństwo między ocenianą pracą a publikacjami, które zna. Redakcja weryfikuje sygnał i kontaktuje się z autorem korespondencyjnym — to on odpowiada za prawdziwość listy autorów.

Jak przebiega proces recenzji krok po kroku?

Ścieżka jest stała dla każdego zgłoszenia, niezależnie od tego, czy to praca oryginalna, przeglądowa czy kliniczna.

1. Zgłoszenie i kontrola formalna. Redakcja sprawdza kompletność: abstrakt i słowa kluczowe po polsku i angielsku, oświadczenia autorów, źródła finansowania.
2. Wstępna ocena redaktora. Redaktor decyduje, czy temat mieści się w profilu kwartalnika i czy praca kwalifikuje się do recenzji.
3. Dobór recenzentów. Wskazywani są specjaliści bez konfliktu interesów wobec autorów, firm i instytucji powiązanych z pracą.
4. Recenzja merytoryczna. Ocena metodyki, danych i wniosków. Krytyka dotyczy pracy, nigdy osoby autora.
5. Decyzja redakcyjna. Przyjęcie, przyjęcie po poprawkach albo odrzucenie — na podstawie recenzji, ale odpowiedzialność za decyzję ponosi redaktor.
6. Redakcja językowa i skład. Ujednolicenie terminologii, formatowanie tabel i rycin, korekta autorska przed drukiem.

Kiedy recenzent powinien odmówić recenzji?

W dwóch sytuacjach — i powinien zrobić to natychmiast, nie po tygodniach zwłoki. Po pierwsze, gdy uzna się za niewystarczająco kompetentnego w danym zagadnieniu. Po drugie, gdy wie, że nie zdąży ocenić pracy w terminie. Milczenie recenzenta blokuje cały numer.

Czego recenzentowi nie wolno zrobić z manuskryptem?

Za co odpowiada redaktor czasopisma?

Redaktor jest ostatecznym decydentem — i jednocześnie strażnikiem poufności. Odpowiada za to, które prace zostaną opublikowane, a decyzję opiera na recenzjach, profilu naukowym kwartalnika i wymogach prawnych dotyczących praw autorskich.

• Nie wykorzystuje nieopublikowanych materiałów do własnych badań — ani sam, ani przez członków redakcji.
• Nie ujawnia informacji o zgłoszonej pracy nikomu poza autorem, recenzentami, potencjalnymi recenzentami, doradcami redakcyjnymi i wydawcą.
• Ocenia manuskrypty wyłącznie pod kątem wartości intelektualnej.
• Reaguje na zgłoszenia naruszeń etycznych, także po publikacji.

Skład redakcji i Rady Naukowej znajdziesz na stronach Redakcja oraz Rada naukowa.

Jakie obowiązki spoczywają na autorze?

Najwięcej. Autor odpowiada za dane, za listę współautorów i za ujawnienie wszystkiego, co mogło wpłynąć na wyniki.

Kto zasługuje na współautorstwo?

Osoba, która wniosła znaczący wkład w koncepcję, projekt, wykonanie lub interpretację zgłoszonej pracy. Kryterium jest merytoryczne, nie towarzyskie ani służbowe. Autor korespondencyjny ma jeden dodatkowy obowiązek: musi sprawdzić, czy wszyscy współautorzy zaakceptowali ostateczną wersję dokumentu i zgodzili się na publikację.

Jak zadeklarować konflikt interesów i finansowanie?

W osobnym oświadczeniu dołączonym do publikacji. Należy ujawnić wszystkie finansowe i merytoryczne powiązania, które mogą zostać zinterpretowane jako wpływające na wyniki lub ich interpretację — w tym pełne źródła wsparcia finansowego projektu, z którego powstał artykuł. Brak konfliktu też deklaruje się wprost.

Czy redakcja może poprosić o dane źródłowe?

Tak. Autorzy mogą zostać poproszeni o dostarczenie danych z badań, na których oparto artykuł, do wglądu redakcyjnego. W miarę możliwości należy być przygotowanym na ich udostępnienie. Podstawowe dane powinny być zresztą przedstawione w samym dokumencie — z takim poziomem szczegółowości, by inny zespół mógł powtórzyć pomiar.

Co zrobić, gdy po publikacji wykryjesz błąd we własnej pracy?

Powiadomić redakcję. Natychmiast. Obowiązkiem autora, który odkryje znaczący błąd lub niedokładność w opublikowanym tekście, jest niezwłoczne zawiadomienie redaktora lub wydawcy i współpraca przy wycofaniu albo poprawieniu dokumentu. Zgłoszenie własnego błędu nie jest kompromitacją — jego ukrycie już tak.

Jakie prace przyjmujemy do publikacji?

Kwartalnik ukazuje się od 1995 roku i publikuje oryginalne artykuły naukowe, prace przeglądowe oraz kliniczne — po polsku lub po angielsku. Każda praca zawiera anglojęzyczne tłumaczenie tytułu, abstraktu i słów kluczowych. Zakres tematyczny obejmuje inżynierię biomedyczną, optoelektronikę, medycynę laserową, kriomedycynę, inne działy medycyny fizykalnej oraz informatyzację w ochronie zdrowia.

Pełny zakres tematyczny opisuje strona Tematyka czasopisma.

Kto patronuje czasopismu?

Od 2000 roku kwartalnik działa pod patronatem Polskiego Towarzystwa Inżynierii Biomedycznej, którego Biuletyn publikujemy w każdym wydaniu. Od 2007 roku jest również czasopismem Polskiego Towarzystwa Medycyny Fotodynamicznej i Laserowej. Od 2009 roku promuje misję EPMA — Europejskiego Stowarzyszenia na rzecz Medycyny opartej na Przewidywaniu, Prewencji i Spersonalizowanym Podejściu do Pacjenta. Czasopismo jest na bieżąco indeksowane w Index Copernicus.

Historię tytułu — od pierwszych numerów drukowanych na papierze A3 po dzisiejsze wydania — opisuje strona Historia czasopisma.

Co sprawdzić przed wysłaniem manuskryptu?

Ta lista eliminuje większość odrzuceń formalnych. Przejdź ją przed kliknięciem „wyślij”.

• Praca nie została zgłoszona do innego czasopisma
• Tytuł, abstrakt i słowa kluczowe mają wersję angielską
• Wszyscy współautorzy zaakceptowali ostateczną wersję tekstu
• Lista autorów odpowiada realnemu wkładowi merytorycznemu
• Osoby o wkładzie technicznym ujęte są w podziękowaniach
• Załączono oświadczenie o konflikcie interesów
• Wskazano wszystkie źródła finansowania projektu
• Każde zapożyczone stwierdzenie ma odniesienie do literatury
• Metodyka opisana jest na tyle szczegółowo, by wynik dało się odtworzyć
• Ryciny i tabele mają czytelne podpisy oraz jednostki

Najczęstsze pytania o standardy publikacyjne

Czy recenzje są anonimowe?

Tożsamość recenzentów nie jest ujawniana autorom w toku procesu. Zbiorcza lista recenzentów współpracujących z czasopismem publikowana jest raz do roku, bez przypisania do konkretnych artykułów.

Czy mogę zaproponować własnych recenzentów?

Możesz wskazać sugestie, ale ostateczny wybór należy do redaktora. Wykluczone są osoby, z którymi łączą Cię powiązania wynikające ze współpracy, konkurencji lub afiliacji — to standardowa przesłanka konfliktu interesów.

Co się dzieje, gdy recenzje są sprzeczne?

Decyzję podejmuje redaktor. Może zamówić dodatkową recenzję rozstrzygającą albo poprosić autora o ustosunkowanie się do rozbieżnych uwag przed podjęciem decyzji.

Czy artykuł może być opublikowany po angielsku?

Tak. Kwartalnik publikuje prace w języku polskim i angielskim. Niezależnie od języka głównego tekstu wymagane są anglojęzyczne tytuł, abstrakt i słowa kluczowe.

Jak zgłosić podejrzenie naruszenia etyki publikacyjnej?

Zgłoszenie kieruje się bezpośrednio do redakcji, z opisem sprawy i wskazaniem dowodów — na przykład fragmentów wcześniejszej publikacji. Dane kontaktowe znajdziesz na stronie Wydawca i kontakt.

Czy praca prezentowana wcześniej na konferencji może zostać zgłoszona?

Streszczenie konferencyjne nie wyklucza publikacji pełnego artykułu, pod warunkiem ujawnienia tego faktu w zgłoszeniu. Zgłoszenie tego samego pełnego tekstu, który ukazał się już w materiałach pokonferencyjnych, traktowane jest jako podwójna publikacja.