Recenzja w Acta Bio-Optica et Informatica Medica – Inżynieria Biomedyczna prowadzona jest w modelu double-blind. Każdą pracę oceniają co najmniej dwaj niezależni recenzenci spoza jednostki autora, a recenzja musi mieć formę pisemną i kończyć się jednoznacznym wnioskiem: dopuścić do publikacji albo odrzucić.
Poniżej znajdziesz komplet zasad obowiązujących recenzentów naszego kwartalnika — od deklaracji konfliktu interesów, przez kryteria oceny manuskryptu, po zasady poufności i korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji.
Jak przebiega proces recenzji w kwartalniku?
Manuskrypt przechodzi przez cztery etapy, zanim trafi do druku. Redakcja odpowiada za etap wstępny i decyzję końcową, recenzenci — za merytoryczną ocenę treści. Autor nie kontaktuje się bezpośrednio z recenzentem na żadnym etapie.
| Etap | Kto odpowiada | Co się dzieje |
|---|---|---|
| 1. Ocena wstępna | Redakcja | Weryfikacja zgodności z tematyką czasopisma, kompletności zgłoszenia i standardów redakcyjnych. Praca niespełniająca wymogów wraca do autora bez recenzji. |
| 2. Dobór recenzentów | Redaktor naczelny / Rada Naukowa | Powołanie co najmniej dwóch niezależnych recenzentów spoza jednostki autora. Dla tekstów obcojęzycznych — co najmniej jeden recenzent afiliowany w instytucji zagranicznej innej niż narodowość autora. |
| 3. Recenzja właściwa | Recenzenci | Ocena w modelu double-blind, na formularzu recenzenckim, zakończona jednoznacznym wnioskiem. Wcześniej — deklaracja braku konfliktu interesów. |
| 4. Decyzja redakcyjna | Redakcja | Przyjęcie, przyjęcie warunkowe po poprawkach albo odrzucenie pracy. Autor otrzymuje treść recenzji bez danych identyfikujących recenzenta. |
Czym jest model double-blind i dlaczego go stosujemy?
Double-blind review to procedura, w której autor nie zna tożsamości recenzenta, a recenzent nie zna tożsamości autora. Redakcja usuwa z manuskryptu dane afiliacyjne, podziękowania i informacje o źródłach finansowania, zanim przekaże pracę do oceny. To rozwiązanie rekomendowane w naukach biomedycznych i obowiązujące w naszym kwartalniku.
Powód jest praktyczny. W wąskiej dziedzinie, jaką jest inżynieria biomedyczna, środowisko naukowe jest niewielkie. Znajomość nazwiska autora potrafi nieświadomie przesunąć ocenę — w górę przy uznanym profesorze, w dół przy doktorancie z mniejszego ośrodka. Anonimizacja zdejmuje ten ciężar z obu stron.
Czym różnią się modele recenzji naukowej?
| Model | Autor zna recenzenta? | Recenzent zna autora? | Główne ryzyko |
|---|---|---|---|
| Double-blind (nasz model) | Nie | Nie | Trudność pełnej anonimizacji w wąskiej specjalizacji |
| Single-blind | Nie | Tak | Wpływ prestiżu autora i afiliacji na ocenę |
| Open review | Tak | Tak | Autocenzura recenzenta, obawa przed rewanżem |
Kto może zostać recenzentem naszego kwartalnika?
Recenzentem zostaje samodzielny pracownik naukowy lub praktyk kliniczny z udokumentowanym dorobkiem w obszarze, którego dotyczy oceniana praca. Kluczowa jest nie tyle liczba publikacji, ile rzeczywista kompetencja w konkretnym temacie manuskryptu.
- Afiliacja poza jednostką autora — warunek formalny, bez wyjątków.
- Aktualny dorobek w danej specjalizacji — publikacje, projekty badawcze lub praktyka kliniczna z ostatnich lat.
- Brak konfliktu interesów — potwierdzony pisemną deklaracją przed przystąpieniem do oceny.
- Gotowość do dotrzymania terminu — recenzja przeterminowana blokuje cały numer kwartalnika.
- Dla prac obcojęzycznych — co najmniej jeden recenzent z instytucji zagranicznej innej niż narodowość autora.
Jakie obszary tematyczne recenzujemy?
Zakres kwartalnika obejmuje inżynierię biomedyczną, optoelektronikę, medycynę laserową, kriomedycynę, medycynę fizykalną oraz informatyzację ochrony zdrowia. Dobierając recenzenta, redakcja szuka dopasowania do konkretnej metody, nie tylko do ogólnej dyscypliny.
Bio-optyka i lasery
Terapia i diagnostyka fotodynamiczna, laseroterapia, spektroskopia tkanek
Obrazowanie medyczne
MRI, TK, USG, analiza obrazu i metody rekonstrukcji
Biomateriały i implanty
Protezy, materiały biozgodne, biomechanika, druk 3D w medycynie
Informatyka medyczna
Telemedycyna, systemy szpitalne, przetwarzanie danych klinicznych
Czym jest konflikt interesów w recenzji naukowej?
Konflikt interesów to każda relacja między recenzentem a autorem, która może zaburzyć bezstronność oceny. Recenzent jest zobowiązany złożyć deklarację o jego niewystępowaniu — a jeśli konflikt istnieje, zwrócić manuskrypt redakcji bez oceny.
| Typ relacji | Co obejmuje | Decyzja |
|---|---|---|
| Relacje osobiste | Pokrewieństwo, powinowactwo, związki prawne, a także trwający konflikt osobisty | Odmowa recenzji |
| Podległość zawodowa | Relacja przełożony–podwładny, promotorstwo, zależność służbowa w tej samej jednostce | Odmowa recenzji |
| Współpraca naukowa | Bezpośrednia współpraca badawcza w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających przygotowanie recenzji | Odmowa recenzji |
| Interes finansowy | Powiązanie z producentem urządzenia, materiału lub oprogramowania będącego przedmiotem badania | Zgłoszenie redakcji |
Anonimizacja nie zwalnia z czujności. Model double-blind nie zawsze skutecznie ukrywa autorstwo — w wąskiej niszy metoda badawcza, aparatura lub cytowania własne potrafią zdradzić ośrodek. Jeśli w trakcie lektury rozpoznasz autora i zachodzi którakolwiek z powyższych relacji, przerwij ocenę i poinformuj redakcję.
Co musi zawierać recenzja?
Recenzja ma formę pisemną, sporządzaną na formularzu recenzenckim udostępnionym publicznie na stronie czasopisma. Musi kończyć się jednoznacznym wnioskiem — dopuszczenie artykułu do publikacji albo jego odrzucenie. Ocena wymijająca, bez konkluzji, nie spełnia wymogu formalnego.
Dobra recenzja jest konkretna. Zamiast „metodyka budzi wątpliwości” wskazuje, która procedura, w którym miejscu i dlaczego. Autor musi wiedzieć, co poprawić.
Jakie kryteria ocenia recenzent?
| Kryterium | Pytanie kontrolne |
|---|---|
| Oryginalność | Czy praca wnosi nową wiedzę, czy powiela opublikowane wcześniej wyniki? |
| Zgodność z profilem | Czy temat mieści się w zakresie tematycznym kwartalnika? |
| Poprawność metodologiczna | Czy dobór metod, grupa badana i analiza statystyczna są adekwatne do postawionego celu? |
| Rzetelność wyników | Czy wnioski wynikają z przedstawionych danych, czy je wyprzedzają? |
| Materiał ilustracyjny | Czy tabele, ryciny i wykresy są czytelne, opisane i niezbędne? |
| Piśmiennictwo | Czy bibliografia jest aktualna, kompletna i pozbawiona nadmiernych autocytowań? |
| Aspekty etyczne | Czy badania z udziałem ludzi lub zwierząt mają zgodę komisji bioetycznej? |
| Strona językowa | Czy abstrakt, tytuł i słowa kluczowe mają poprawną wersję anglojęzyczną? |
Kiedy artykuł zostaje odrzucony?
Odrzucenie nie jest karą — to informacja, że praca w obecnej formie nie spełnia standardów czasopisma. Poniższa skala porządkuje typowe rozstrzygnięcia i ich konsekwencje dla autora.
| Wniosek recenzenta | Kiedy | Co dalej |
|---|---|---|
| Publikacja bez poprawek | Praca oryginalna, metodologicznie poprawna, kompletna redakcyjnie | Skierowanie do składu |
| Publikacja po poprawkach redakcyjnych | Wartość merytoryczna bez zastrzeżeń, usterki dotyczą formy, rycin lub bibliografii | Korekta autorska, bez ponownej recenzji |
| Publikacja po poprawkach merytorycznych | Braki w metodyce, analizie lub dyskusji wyników, możliwe do uzupełnienia | Przeredagowanie pracy i ponowna ocena tego samego recenzenta |
| Odrzucenie | Brak oryginalności, błędy metodologiczne uniemożliwiające wnioskowanie, temat poza profilem, naruszenie zasad etyki | Decyzja redakcji z uzasadnieniem przekazanym autorowi |
Zasady kwalifikowania lub odrzucenia publikacji oraz formularz recenzencki są jawne i podane do publicznej wiadomości na stronie czasopisma. Autor przed wysłaniem pracy może sprawdzić, według jakich kryteriów zostanie oceniony.
Jakie obowiązki etyczne ma recenzent?
Recenzent otrzymuje dostęp do niepublikowanych wyników badań. To zobowiązuje mocniej niż sama ocena merytoryczna.
Na czym polega poufność manuskryptu?
Oceniana praca jest dokumentem poufnym. Nie wolno jej udostępniać osobom trzecim, cytować, wykorzystywać zawartych w niej danych ani metod we własnych badaniach przed publikacją. Dotyczy to również konsultacji ze współpracownikami — jeśli recenzent chce włączyć do oceny inną osobę, musi wcześniej uzyskać zgodę redakcji.
Co zrobić przy podejrzeniu plagiatu lub nierzetelności?
Recenzent, który zauważy zapożyczenia bez podania źródła, powielenie własnych wcześniejszych publikacji lub manipulację danymi, zgłasza to redakcji wraz ze wskazaniem konkretnego fragmentu i źródła. To samo dotyczy zjawisk objętych zaporą etyczną czasopisma:
| Zjawisko | Definicja |
|---|---|
| Ghostwriting | Osoba wniosła istotny wkład w powstanie publikacji, ale nie została ujawniona jako współautor ani wymieniona w podziękowaniach |
| Guest authorship | Osoba figuruje jako autor, choć jej udział w powstaniu pracy był znikomy albo żaden |
| Autoplagiat | Powielenie własnych, wcześniej opublikowanych fragmentów bez wskazania źródła |
| Salami slicing | Sztuczny podział jednego badania na kilka publikacji o minimalnej wartości przyrostowej |
Czy recenzent może korzystać z narzędzi sztucznej inteligencji?
Wgrywanie manuskryptu do publicznych narzędzi generatywnej AI narusza poufność. Tekst przesłany do zewnętrznego modelu opuszcza kontrolowany obieg redakcyjny i może zostać wykorzystany do dalszego trenowania. Odpowiedzialność za treść i wnioski recenzji zawsze spoczywa na recenzencie — nie na narzędziu.
Narzędzia językowe mogą wspierać redakcję własnego tekstu recenzji. Nie zastąpią jednak oceny merytorycznej: model nie zweryfikuje poprawności doboru grupy kontrolnej ani nie rozpozna, że opisana metoda pomiaru daje artefakty w konkretnym typie tkanki.
Czy nazwiska recenzentów są ujawniane?
Nie przy poszczególnych publikacjach ani numerach. Autor otrzymuje treść recenzji bez danych identyfikujących jej twórcę. Raz w roku czasopismo podaje do publicznej wiadomości zbiorczą listę współpracujących recenzentów — bez przypisania nazwisk do konkretnych artykułów.
Takie rozwiązanie łączy dwie wartości: chroni anonimowość pojedynczej oceny i jednocześnie pozwala zweryfikować, kto tworzy zaplecze merytoryczne kwartalnika.
Jak zgłosić się do grona recenzentów?
Redakcja przyjmuje zgłoszenia od naukowców i praktyków klinicznych z dorobkiem w obszarach objętych profilem czasopisma. W zgłoszeniu warto wskazać afiliację, wąskie specjalizacje metodyczne oraz języki, w których możesz recenzować.
Kontakt z redakcją
Dane kontaktowe i adres wydawcy znajdziesz w zakładce Wydawca i kontakt
Rada Naukowa
Skład i kompetencje gremium czuwającego nad poziomem prac — zobacz listę
Zakres tematyczny
Sprawdź, czy Twoja specjalizacja mieści się w tematyce czasopisma
Najczęstsze pytania recenzentów
Ilu recenzentów ocenia jedną pracę?
Co najmniej dwóch, powoływanych spoza jednostki autora. Przy pracach obcojęzycznych co najmniej jeden recenzent jest afiliowany w instytucji zagranicznej innej niż narodowość autora.
Czy mogę odmówić przyjęcia recenzji?
Tak — i w części sytuacji jest to obowiązek. Odmowa jest wymagana przy każdym konflikcie interesów oraz wtedy, gdy temat wykracza poza Twoją kompetencję merytoryczną. Szybka odmowa jest dla redakcji cenniejsza niż powierzchowna ocena po terminie.
Czy recenzent poznaje tożsamość autora?
Nie. Obowiązuje model double-blind: autor i recenzent nie znają wzajemnie swoich tożsamości przez cały proces oceny.
Czy recenzja może nie zawierać jednoznacznego wniosku?
Nie. Wymóg formalny stanowi, że recenzja kończy się jednoznaczną konkluzją co do dopuszczenia artykułu do publikacji albo jego odrzucenia.
Czy praca odrzucona może zostać zgłoszona ponownie?
Zależy od powodu odrzucenia. Braki metodologiczne możliwe do usunięcia dają podstawę do ponownego zgłoszenia po gruntownym przeredagowaniu. Odrzucenie z powodu naruszenia zasad etyki publikacyjnej lub braku oryginalności zamyka drogę do ponownej oceny.
Gdzie znajdę formularz recenzencki?
Zasady kwalifikowania publikacji i formularz recenzencki są jawne i publikowane na stronie czasopisma. Aktualną wersję udostępnia redakcja wraz z manuskryptem przekazywanym do oceny.